Reorganizując przed laty system ratownictwa medycznego w Izraelu zastosowano szereg rozwiązań amerykańskich i europejskich. Dziś, po latach ciągłych udoskonaleń cały świat, ze Stanami Zjednoczonym włącznie, bacznie przygląda się i wdraża w życie modyfikacje Izraelczyków.
Mówiąc o zdarzeniach chemicznych trudno znaleźć lepiej zorganizowany powszechny system ratownictwa medycznego przygotowany do obsługi zdarzeń indywidualnych i masowych w czasie pokoju i wojny. System ten oparty jest na trzech głównych elementach, dzięki którym ma zadziałać z wysoką skutecznością podczas zdarzeń masowych z tzw. „chemią”.

Dysponowanie służb
Wszystkie podmioty dyspozytorskie i koordynujące wyposażono w stosowne procedury, wiedzę i uczulono tak, by maksymalnie wcześnie wykrywały przejawy sytuacji nierutynowej, takiej jak skażenie chemiczne.

Procedura postępowania ściśle określa skąd i ile zespołów ma zostać zadysponowanych do katastrofy lotniczej a ile do wypadku autobusu z pojazdem przewożącym substancję niebezpieczną, i co zrobić jeśli zaraz po pierwszej dyspozycji dojdzie do drugiego zdarzenia w zupełnie innym miejscu. Cywilne pogotowie ratunkowe „Magen David Adom in Israel” ściśle współpracuje ze służbami wojskowymi, wolontariuszami i zespołami prywatnego pogotowia ratunkowego w zakresie obsługi zdarzeń masowych i sytuacji kryzysowych. System wspomagania dowodzenia ułatwia koordynację zespołów, ich nawigację i łączność. Na miejsce dużego zdarzenia pośpiesznie wysyłany jest doświadczony koordynator, który po przejęciu sytuacji od służb medycznych, i w porozumieniu z innymi służbami takimi jak policja, straż pożarna czy wojsko, decyduje o podjętych medycznych działaniach ratowniczych.

Siły i Środki
Zespoły ratownictwa medycznego podzielono bezwzględnie na BLS (Basic Life Support) i ALS (Advanced Life Support) co na polskie realia można przełożyć na podstawowe i specjalistyczne. Na wyposażeniu ambulansów są kompletne środki ochrony osobistej dla całego zespołu, a paramedycy i lekarze ćwiczą się w udzielaniu kwalifikowanej pomocy medycznej w lekkich strojach ochronnych, rękawicach i maskach pełnotwarzowych. Zespoły ambulansów zaopatrują i transportują poszkodowanych w oparciu o triaż (segregację medyczną nadającą priorytety do udzielenia pomocy medycznej) bez uprzedniej dekontaminacji poszkodowanych i sprzętu. Podczas triażu w zdarzeniach chemicznych podobnie jak w Ameryce i Europie pomijany jest zielony kolor triażowy, gdyż ze względu na możliwość wchłonięcia do organizmu substancji niebezpiecznej i ekspozycji dróg oddechowych na nie, każdy uczestnik zdarzenia wymagać może leczenia w odroczonym terminie.

Ratownicze Służby Medyczne dynamicznie zwiększają stan swoich sił i środków bazując na przeszkolonych (certyfikowanych) wolontariuszach, którzy wyposażeni w jednolite kamizelki ratownicze, telefony komórkowe, a niejednokrotnie nawet użyczone im ambulanse BLS, są dostępni i gotowi odpowiedzieć na wezwanie przez całą dobę. Podczas większych zdarzeń do akcji natychmiast dysponowane jest wojsko, które, poza koordynacją całego zdarzenia, wspomaga służby cywilne swoimi jednostkami ratownictwa chemicznego i medycznego. Doskonałe rozmieszczenie szpitali (w całym Państwie Izrael jest ich 27) umożliwia efektywną dyslokację poszkodowanych z możliwością dalszego transportu do podmiotów specjalistycznych bądź nieobciążonych likwidacją konkretnego zdarzenia. Ze względu na niewielką powierzchnię kraju, ratownictwo śmigłowcowe do działań ratowniczych włączane jest sporadycznie. Od niedawna w Izraelu służbę pełni cywilny śmigłowcowy zespól ratowniczy (HEMS) wspomagający lotnictwo wojskowe realizujące loty HEMS. Kołowe zespoły ratownictwa medycznego i infrastruktura oddziałów ratunkowych przygotowana jest do współpracy z ratowniczymi statkami powietrznymi wszystkich typów (np. lądowisko na dachu szpitala Tel-Aviv Sourasky Medical Center ze szpitalnym odziałem ratunkowym i blokiem operacyjnym łączy winda). W Izraelu przywiązuje się dużą wagę, by chaosu związanego z neutralizowaniem zdarzenia masowego bądź katastrofy z miejsca wystąpienia nie przenieść do szpitala.

Hospitalizacja
Do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR) informacja o zdarzeniu chemicznym może przyjść dwojako: po pierwsze jako alarm od pogotowia ratunkowego lub innych służb, co automatycznie uruchamia odpowiednie procedury. Druga możliwość to zaobserwowanie objawów skażenia już w szpitalu (np. podczas zaopatrywania nieprzytomnego pacjenta personel uskarża się na dolegliwości z grupy omawianej podczas szkoleń toksykologicznych), co też opisano w odpowiedniej procedurze SOR i przećwiczono. Ponieważ w Izraelu w większości przypadków nie prowadzi się dekontaminacji na miejscu zdarzenia proces ten prowadzany jest przed Szpitalnym Oddziałem Ratunkowym.

Organizując SOR zainstalowano przed jego wejściem trzydzieści pryszniców dekontaminacyjnych z wodą i dozowniki detergentów, w których można myć pacjentów niechodzących (kod triażowy: czerwony) i prysznice za kotarami, gdzie sami obmyć się mogą lżej poszkodowani, co zmniejsza potrzebną do tego celu ilość personelu. W SOR znajdują się dwa sprawdzane co najmniej raz w miesiącu magazynki ze sprzętem chemicznym i biologicznym, w których znajdują się zestawy leków, strojów ochronnych, urządzeń medycznych, detergentów i ubrań. Łóżka szpitalne wraz z mobilnymi zestawami ABC (Airways – udrożnienie dróg oddechowych, Breathing – zapewnienie oddechu, Circulatcion – podtrzymanie krążenia) i parawanami wywożone są przed szpital, gdzie oczekują na poszkodowanych.

Podczas dekontaminacji sprzęt „skażony” nie przekracza strefy czystej szpitala, dlatego na odcinku przed dekontaminacją i za nią wykorzystywana jest podwójna jego ilość. Personel całego szpitala szkolony jest z zakresu ratownictwa medycznego i odbywa cykliczne staże w SOR tak, by po uruchomieniu procedury zdarzenia masowego dla szpitala wzmocnić kadrowo zespół SOR (kolorowe kamizelki ułatwiają przydzielanie zadań personelowi medycznemu, studentom, menadżerom, pracownikom socjalnym czy ochronie). Procedury szpitala na wypadek zdarzenia masowego znane są wszystkim pracownikom ujętym w planach, co jest systematycznie ćwiczone i sprawdziło się wielokrotnie podczas zamachów terrorystycznych skierowanych na skupiska ludzi.

Szpitalny Oddział Ratunkowy Tel-Aviv Sourasky Medical Center może przyjąć jednorazowo około 180 osób, z czego 30-40 zaliczanych do grupy czerwonych – będących w bezpośrednim stanie zagrożenia życia. Systematycznie prowadzone ćwiczenia umożliwiły zgranie pracowników oddziału i dopracowanie procedur medycznych SOR. Doskonale obrazuje to zmiana typu masek ochronnych (przeciwgazowych) u lekarzy anestezjologów, którzy mieli problemy z intubacją widząc przed oczami pochłaniacz. Pacjenci, którzy docierają do szpitala z miejsca zdarzenia na pokładzie ambulansów lub tzw. transportem przygodnym, są ewidencjonowani, a podstawowe dane o ich stanie zdrowia i hospitalizacji są dostępne w centrach informacyjnych, które w zależności od skali zdarzenia mogą zostać uruchomione w miejscu zdarzenia, na obszarach przyległych lub w całym kraju.

Krzysztof Jakucy